Deze website houdt statistieken van uw bezoek bij. Wij gebruiken hiervoor Google Analytics, maar zonder persoonlijke gegevens door te geven. Geef hier uw keuze aan:
Toestaan Eén keer toestaan Blokkeren

Honig Breethuis | Zaandijk

Expositie Antieke merklappen uit de Collectie Aafke Buurs

16 juni t/m 7 oktober 2018

Omschrijving

Zaans, Noord-Hollands, Zeeuws en Fries borduurwerk

Het Honig Breethuis toont van 16 juni t/m 7 oktober zeldzame merklappen uit de Collectie Aafke Buurs-Brand. De verzameling, die mevrouw Buurs vanaf 1995 samenstelde, omvat rond de driehonderd merk- en borduurlappen. Deze kleine expositie laat een representatieve afspiegeling zien van haar indrukwekkende privécollectie. Zij geeft een beeld van de motieven en borduurtechnieken zoals deze van de zeventiende tot en met de negentiende eeuw karakteristiek waren in de Zaanstreek, Waterland, Marken, West-Friesland en Amsterdam. Tot de toegepaste technieken behoren, naast de bekende kruis-, ketting- en platsteek, ook het zogeheten wit- en sneewerk. Een enkele Duitse doek van borduurzijde op zijde is toegevoegd aan de expositie, omdat deze bleek te zijn opgespannen op een vel zuurvrij lompenpapier van de firma C. & J. Honig.

Begrip in merklapminnende kring

Aafke Buurs is lid van de merklappenvereniging ‘Merkwaardig’ voor Liefhebbers van Merklappen. Van jongs af aan ontwikkelde zij een liefde voor handwerken en textiel, zoals het vervaardigen van poppenkleertjes. Na haar pensioen startte ze met het verzamelen van antieke merklappen, waarvoor zij menige markt en veiling afstruinde en gaandeweg een goede neus ontwikkelde. Daarmee vormt de Collectie Aafke Buurs een begrip in merklapminnende kringen.

Van monogram tot dwaze maagd

Merklappen kwamen oorspronkelijk voort uit het gebruik linnengoed te voorzien van een geborduurd monogram of (huis)merk. Zo viel het te herkennen als het naar wasserijen werd gebracht of op bleekvelden te drogen gelegd. Gaandeweg gingen meisjes en jonge vrouwen alfabetten, cijferreeksen en motieven borduren als oefening in handwerken. Zo bracht Broek en Waterland veel zogenaamde ‘tekstdoeken’ voort, voorzien van namen, leeftijd en jaartal. Naast geometrische figuren ontstonden er ook gestileerde beeltenissen van mensfiguren, bloemen, bomen, vogels, bouwwerken en symbolische voorstellingen van heraldische aard of naar Bijbelse verhalen. Zo werd in de Zaanstreek tijdens Gouden Eeuw onder doopsgezinden het motief populair van de gelijkenis van de wijze en de dwaze maagden uit het Nieuwe Testament. De Collectie Aafke Buurs bevat twee fraaie voorbeelden van merklappen met dit motief, daterend uit 1666 en 1672. Hierop zijn ook andere symbolische voorstellingen te zien zoals de ‘Hollandse Tuin’ en de ‘Verspieders’.

De tentoonstelling is te bezichtigen tijdens openingsuren van het Honig Breethuis: zie ‘Openingstijden en entreeprijzen’ of ‘Plan uw bezoek’.